⇐विषय सूचीमा फर्कन

पाठ ३.१०.३ 

 तेस्रो नेत्रको डर र त्रास 

यस किताबमा भय, डर र त्रास भन्ने शब्द धेरै चोटि धेरै ठाउँमा प्रयोग भएको छ । यस भय, डर र त्रास भन्ने विषयमा विज्ञान र चिकित्शासास्त्रले दिएको परिभाषा, त्यस समस्याको मुल्याङ्कन, त्यस समस्याको समाधानका विधि र उपायहरू पर्याप्त रहेनछन् । हरेक मानिसको तेस्रो नेत्र हुँदो रहेछ,  त्यो तेस्रो नेत्र अन्जानमा विभिन्न कारणवस खुलेको सक्रिय भएको हुन सक्दो रहेछ, त्यस तेस्रो नेत्रको अर्थ भावहरू बुझ्न नसक्दा त्यो तेस्रो नेत्र अस्वस्थ अवस्थामा रहेको हुँदो रहेछ, त्यो तेस्रो नेत्रको अस्वस्थ अवस्थाको कारण मानिसमा विभिन्न भय, डर, त्रासहरू आउन सक्दो रहेछ । मानिसको जीवनमा विभिन्न अवस्थामा भय, डर र त्रासहरू आउने सम्भावनाहरू हुन्छन् । मानिसको जीवनमा भएका सबै डर र त्रासहरू नै तेस्रो नेत्र हैनन् । भय, डर र त्रासहरू मानिसले अनुभव गर्नु  भनेको मानिसको ज्ञानिन्द्रिय अङ्गहरू हो । मानिस वा अन्य सबै जीवहरूमा डर र त्रास भन्ने अङ्ग र अनुभवहरू हुन्छन् र हुनु पर्दछ । यो भय, डर र त्रासका अङ्गहरु र अनुभवहरू मानिस वा अन्य जीवहरूका सुरक्षा बचावटका लागी हुन् ।

सामान्य अवस्थामा आउने गरेको डर र त्रासहरू आउँदा ति डर र त्रासहरू  वास्तविकतासँग मिलेको हुन्छ, कुनै घटना परिस्थिती, अवस्था सँग जोडिएको वा सम्वन्धित हुन्छन्  र डर लाग्दछ ।  जस्तै ठुला जनावरका अगाडि जान डर लाग्नु, एक्लै कतै टाढा जान डरलाग्नु, फर्कने बाटो भुल्छु कि भन्ने डरलाग्नु, कतै भिरमा गएको बेलामा भिरबाट खस्छ कि भनेर डराउनु यो स्वभाविक हो । तर अस्वस्थ तेस्रो नेत्रको कारणबाट भय, डर, त्रासहरू आएका अवस्थामा भय, डर र त्रासहरु त्यो वास्तविकता भन्दा बढी डर महसुस हुने हुन्छन् अझ कहिले कहिले त विना कारण मनमा भय, डर, त्रासहरू आइरहेका हुन्छन्  । सानो कुनै आवाज आए सबै गाउँले तर्साउने गरेर चिच्चाउने, आफ्नै घरको ट्वाइलेट जान डराएर खुट्टा नचल्ने, कतै केही आएको होकी भनेर यसो डर लागेको जस्तो भयो भने त्यही मौका पारेर डर बढेर जिउ फुलेर घर जत्रो जिउ लाग्ने, मुखमा बोली नफुट्ने हुन्छ । हुनत मानिसहरूमा कहिले कहिले परिस्थितिको वास्तविक बोध नभएर, भ्रममा परेर सानो केहि हुँदा पनि धेरैनै ठुलो क्षति भयो कि, त्यस क्षतिले जीवन अपुरा हुन्छन् कि भन्ने जस्ता भान भएर सानो कुरासँग पनि बढि डराउने परिस्थितिहरू पर्न सक्दछन् र त्यस्ता परिस्थितिहरुमा मानिसमा बढि भय त्रासहरू आएका हुन सक्दछन् । तर अस्वस्थ तेस्रो नेत्रको कारणबाट आएका डर त्रासहरू परिस्थिति, वास्तविकता भन्दा बाहिरको भय त्रासको अनुभवहरु गरिराखेका  हुन्छन् । अति नै ठुलो डरको अनुभव गर्दछन् कि राती बिउझिदा टोइलेट जान डर लाग़्नु, सिरकबाट मुख बाहिर निकाल्न डर लाग़्ने, राती आफनै सुत्ने कोठाको झ्याल तिर हेर्न डर लाग्छ, कसैले केहि नराम्रो गरिदिन्छन् कि, केहि नराम्रो भनिदिन्छन् कि भनेर यति डराउछ कि मुटु नै  बाहिर आउँछ कि झै गरेर मुटु चल्न थाल्दछ ।

आफुलाई कसैले हेरि राखेको छ जस्तो लाग्नु, कोहि पछाडिबाट पछिपछि आईराखेको छ जस्तो लाग्नु, कसैले छोएको, धकालेको, तानेको अनुभवहरु गर्नु,  यस्तै यस्तै खालका अनुभवहरु गरेका हुन्छन् ।  राती देखिने विभिन्न छाँया दृश्यहरु, रुख, घर, बादलहरु अर्कैरुप जस्तो लाग्ने, डर र त्रास लागेर आउने हुन्छ । विभिन्न आवाजहरु वास्तविक हुँदा हुँदै पनि विग्रेर अर्कै अर्थ र आभास सहित आउने हुन्छ । रुखहरु अरु नै ठुलो मानिस जस्तो लाग्ने, बादल त्यस्तै अन्य विभिन्न आकार र रुप लिने । आवाजहरु ठुलो भएर आउने, भाव अर्कै आउने हुन्छ । ती आवाज या चित्रहरुले मरेको मान्छेको चित्र, गन्ध, स्वरहरुको भाव दिन खोज्दछ । अथवा कोही चिनेको मरेको मानिसको याद र आभास दिन्छ । ती देखिएका चित्र, सुनिएका आवाज, आएको गन्धहरु कुनै अरु स्वस्थ मानिस छेउमा छ भने उस्ले ती स्पर्शहरु वास्तविक रुपमा नै स्पर्श गरेका हुन्छन् ।

साधारण मानिस जस्ले यस्ताकुराहरू आफैले देखेको अनुभवहरू गरेको छैनन् उनीहरूलाई यस्ता कुराहरू विश्वास नलाग्न सक्दछ तर  यस्तै कुराहरू कुनै कुनै मानिसहरूले दैनिक रूपमा अनुभवहरू गरिराखेर विरामी अवस्थामा पुगिराखेका हुन्छन् र म डाक्टरको हैसियतले विज्ञानको दृश्टिकोण बाट यो कुरा साँचैको हो भनेर यस्ता कुराका विवरणहरू, प्रमाणहरू, उपचार र समाधानका उपायहरू भन्न गइरहेको छु ।

यसरी मानिसहरुमा वस्तविकता भन्दा बढि भय, डर र त्रास आउनु यो तेस्रो नेत्रको अस्वस्थ अवस्था हो रहेछ । यसरी अचानक  मानिसमा डर त्रास आउनु भनेको लिंग शरिर, पितृ, भुत, प्रेतहरु सँगको सम्पर्क भएको कारण यस्तो भएको हुँदो रहेछ । यस्ता लक्षणहरू लिएर मानिसहरु आफ्नो दैनिकि जीविका चलाइ राखेकाहरु पनि छन् भने कसै कसैलाई यि लक्षणहरू अती बढि भएर उपचारका लागि विभिन्न  ठाँउहरुमा गुहर माग्दै डाक्टरहरू कहाँ पनि आएका हुन्थे तर आज सम्म यस विषयमा कुनै पनि निकाएले भरपर्दो जवाफ, कारण र उपायहरु भन्न सकेका रहेनछन् ।

डर र त्रास तिन किसिमको हुन्छ ।

क. सामान्य वास्तविक डर र त्रास
सामान्य मानिसहरु केवल भौतिक चिजहरूसँगको सम्पर्कको त्रासहरु बोकेका हुन्छन् । प्राय: मानिसहरूले शरिरमा चोटपटक लाग्छ कि, चोर आएर सम्पत्ति चोरेर लान्छ कि, दुर्घटनाहरू हुन्छ कि भन्ने खालका कुराहरूको मात्र डर त्रासहरू लिएका हुन्छन्, खानेकुराहरू कम होला, खानेकुराहरू हराउला, सम्पत्ति हराउला र परिवार, इष्टमित्र , साथीभाई लाई केहि नराम्रो हुन्छकि भनेर डराइराखेका हुन्छन् । यस्ता मानिसहरू साधारण खाने लाउने कुराहरू बाहेक कुनै कुरा पनि गहिराइमा लिन जानेका हुँदैनन्  । अदृश्य चिजको बारेमा ज्ञान र विश्वास गर्ने गरेका हुँदैनन् , चर्चा गर्ने गरेका पनि हुँदैन र अदृश्य लिँगशरीरहरुले पनि यिनीहरुसँग सम्पर्क गर्न सक्दैनन् । यस्ता मानिसहरूमा सृष्टि के हो ?, जीवन के हो ?, मृत्यु के हो ? र तेस्रो नेत्र के हो ? भन्ने कुराहरूले कुनै  चिन्ता भएका हुँदैनन्, अर्काका दु:ख देख्ने, अर्काले खाएको वा नखाएको, अरू भोकै बसेको नदेख्ने, आफुले मात्र खान पाए पुग्ने, धर्म सँस्कारमा गहिरिएर केहि गर्ने गरेको हुँदैन । बस आफ्नै दु:ख सुखका दुनियामा मात्र सिमित हुन्छन् ।

ख. अस्वस्थ तेस्रो नेत्रको डर र त्रास
मानिसहरुमा अस्वस्थ तेस्रो नेत्रको डर र त्रास पैदा हुनुमा उनिहरूमा  सृष्टि के हो ?, जीवन के हो ?, मृत्यु के हो ? र तेस्रो नेत्र के हो ?, भन्ने कुराहरू, धर्म सँस्कारहरूका विषयमा गहिराइमा पुग्न, चर्चा गर्न मन लागेका हुन्छन् । उनीहरूमा यस्ता कुराहरू अलि अलि वा कसैकसैमा बढि मात्रामा वास्ता गर्ने, चर्चा गर्ने चलन चलि सकेको हुन्छ । यस्ता मानिसहरूमा सृष्टिमा अदृश्य लिँग शरीरहरू, पितृ, बोक्सी, भुत, प्रेतहरू पनि छन् भन्ने पनि ज्ञानहरु पनि अलि अलि भइसकेको हुन्छन्, त्यस चिजबाट प्राप्त हुने भय र त्रास, यस बाट बचावटका विधिहरू पनि अलि अलि जानेका हुन्छन् र यसो चर्चा गर्दा गर्दै यस्ता मानिसहरूमा अस्वस्थ तेस्रो नेत्र अनुभवहरू हुन थालेको, डर त्रास का अनुभवहरु आउन थालेको हुन्छ । अवस्य पनि तिनीहरूले जानेका ज्ञानहरू अपुर्ण रहेछन् र तिनीहरूले जानेका अपुर्ण ज्ञानले नै तिनीहरूलाई अस्वस्थ अवस्थामा पुर्याउने गरेका रहेछन् । यस्ता मानिसहरूले जानेर ,नजानेर, सन्जोगले वा कहिलेकहिले त्यसैको खोजि गर्दै विभिन्न परिस्थितिमा यिनीहरुले विभिन्न लिँग शरीरहरुको चर्चा, सम्पर्क, सम्बन्ध, गर्ने मौका पाइसकेका हुन्छन् । यस संन्सारमा अदृस्य जीवहरू पितृ, बोक्सी, भुत, प्रेतहरू भन्नेहरू साँचैकै रहेछन् र तिनीहरू सबैको चाहना जीवित मानिसहरू सँग सम्पर्क र साक्षातकार हुन चाहदा रहेछन् । मानिसले जानेर नजानेर गरेका पूजा आजा, ध्यान, जप, देवीदेवताहरूका चर्चा, पितृहरूका चर्चा गर्दा, नाताका कुराहरू गर्दा, पैतृक सम्पत्तिका कुराहरू गर्दा, माया वा झैझगडाका कुराहरू गर्दा ति कुराहरू सँग सम्बन्धित भएका अदृस्य लिङ्ग शरीरहरूसँग सम्पर्क हुने सम्भावना भएरहेको हुँदो रहेछ । हामीले तिनीहरूलाई नदेखेपनि तिनीहरूले हामीहरुलाई देखिराखेका हुँदा रहेछन् र उनीहरू हामीहरुसँग सम्पर्क गर्न चाहेका र हामीलाई केहि भन्न खोजेका हुँदा रहेछन् । यसरी ती अदृस्य संन्सार सँग अज्ञानताका आधारमा सम्पर्क भएका बेला ती अदृस्य लिङ्ग शरीरहरूबाट हामीमा विभिन्न कष्टहरू आएका हुँदा रहेछन् । त्यस अस्वस्थ अवस्थामा लिङ्ग शरीरबाट आएको कष्टहरूको सही र वास्तविक कारणहरू मानिसहरूलाई थाहा भएको हुँदैन त्यसैले अन्य नजिक भएका विभिन्न मानिसहरुलाई वा अन्य विभिन्न चिजहरूलाई कारणहरुलाई दोष दिइरहेका हुन्छन् ।

 

ग. स्वस्थ तेस्रो नेत्रको डर र त्रास
यो स्वस्थ तेस्रो नेत्रको अवस्था सबभन्दा महत्त्वपूर्ण अवस्था हो । यस अवस्थामा आई पुग्दा ती भय, डर र त्रासहरूका कारणहरू र समाधानका उपायहरू थाहा भइकोहुन्छ । वास्तवमा हरेक मानिस जस्ले अन्जानतामा तेस्रो नेत्रको अनुभव गरेका छन् , अदृस्य संन्सारको सम्पर्कमा पुगेर विभिन्न भय, डर त्रासहरूका अनुवभवहरू गरि सकेका छन् यस्ता मानिसहरू त्यस अस्वस्थ अवस्थालाई पार गरेर स्वस्थ भएर मानिसले अदृस्य संसारको त्रासको खतरालाई महसुस गर्न सक्ने भएर त्यस अदृश्य चिजले डर र त्रास पुर्याउन नसक्ने स्थितिमा आइपुग्नु पर्दछ । यस स्वस्थ तेस्रो नेत्रको अवस्थामा मानिसलाई कुनै पनि डर, त्रास, भयले छुन सक्दैन वा केही सेकेण्ड, मिनटको लागि मात्र छोएर महसुस भएर ती डर त्रासहरु आफै हराउँछन् । यो स्थितीमा मानिस आएको छ भने उसले अरुलाई यस्ता विषयका चर्चामा सही विश्लेषण, तर्क, उपचार, सहयोग पुर्याउन सक्नेछ । त्यसपछि मानिसमा भौतिक बस्तुबाट पैदा हुने त्रास मात्र बाँकी रहनगइ सावधान भइ बाच्न जान्नुनै बेस होला ।

साधारण मानिसलाई पनि कहिले कहीँ त्यस्तो अस्पष्ट दृश्यहरु र आवाजहरु आउन सक्दछ । तर उसलाई विपरीत अर्थ लगाउने खाले आभास आउँदैन र डर र त्रासले हात खुट्टा नचल्ने हुँदैन । जीउ फुलेर आएको जस्तो हुँदैन । साधारण अवस्थामा केही चिजले छोयो या लाग्यो भने दुख्ने र पछि फर्केर हेर्दा बल्ल थाहा हुन्छ कि के चिजले छोएको रहेछ भनेर । तर अस्वस्थ तेश्रो नेत्रको अस्वस्थ अवस्थामा केही चिजले पछाडिबाट लाग्दा, छुँदा अर्कै चिजको आभास आइ डर र त्रास आउनुको साथै त्यस आएको आभासको स्पष्ट चित्र, रङ्ग, बुट्टाहरु देखिन्छन् । कुनै चिजले पछाडिबाट लाग्दा, छुँदा त्यस चिजको नाम, आकार, आभास आउछ । कहिले अँधेरोमा भएको घटना हुँदा पनि त्यो छुने चिजको स्पष्ट आकार, रङ्ग र बनावट आउँछ । मान्छेले पछाडिबाट छोएको आभास हुँदा त्यस्को पहिरन, कपडा, दात, कपाल, चरित्र, भावहरु आउँछ । यि कुराहरु साधारण अवस्थामा साँचैको मानिससँग भेट हुँदा पनि झलक्क मात्र देखेको मान्छेको यतिका विवरण देख्न सकिन्न । कहिले आँखाको रङ्ग जस्ता विवरणहरु आउछन् । यस्ता अवस्थाका बिरामीलाई चिकित्साशाास्त्रमा साइकोलोजी Psychology, Psychiatrics  मा निरिक्षण र उपचार भइरहेको हुन्छ तर यस्ता तेस्रो नेत्रको ज्ञानको अभावमा अरुनै रोग र लक्षणहरूसँग दाजिँन गएको हुन्छन् र डाक्टरहरू द्वारा नै लक्षणहरूका वास्तविक कारण पत्ता नलगाइ गरिएका गलतहरू उपचार भएका र विरामीले झन् कष्ट पाउने सम्भावनाहरू भएका रहेछन् ।

⇐विषय सूचीमा फर्कन

This post is also available in: English