⇐विषय सूचीमा फर्कन

पाठ ३.८.३

पुनर्जन्म

कारक शरीर (बीज, Spore)

                 यदि स्थुल शरीरको मृत्युपछि लिँग शरीरले मुक्ति पाउन सकेन र धेरै कालसम्म सुषुप्त अवस्थामा रहिरह्यो भने त्यसका स्पष्ट आवरणहरू बिलाउन थाल्दछन् । केही अस्पष्ट यादहरू मात्र रहेको हुन्छ । त्यो अवस्थामा त्यो बीज जस्तो भएर रहन्छ त्यसलाई कारक शरीर भन्दछ । कुनै समयमा उपयुक्त वातावरण प्राप्त हुन जाँदा त्यसले पुनः अर्को स्थुल शरीर ग्रहण गर्दछ । यसैलाई पुनर्जन्म भनिन्छ । यही कुरा वेदशास्त्रमा भनिएको छ ।

               पुनर्जन्म भन्ने हुन्छ । यो पुनर्जन्म भन्ने शब्दलाई ब्रह्मज्ञानको गहिराइमा पुगेकाहरूले मात्र बुझ्न सक्दछन् । भरसक यो पाठ नयाँ पाठकहरूले पटकपटक नपढ्नु होला अथवा अस्वस्थ तेस्रोनेत्र खुलेर उपचारका लागि यस किताब पढ्न सुरू गर्नु भएकाहरूले सुरूमा पटकपटक नपढ्नु होला । यस किताब करिब एक बर्षदेखि पढिराखेका अनुभवीहरूले मात्र यो पाठको भाव, अर्थ र अनुभवहरू गर्न सक्नेछन् ।

              हुन त लिँग शरीरको चर्चा गर्नु नै अदृश्य लिँग शरीरहरूको सम्पर्कमा आउने बाटो खोल्नु हो । तर जीवनको रहस्य हरेकले बुझ्न आवश्यक भएकोले केही हिम्मत जुटाएर बुझ्न आवश्यक छ । तर सँधै सावधानी हुन र सके सम्म चर्चा बढी नगर्न हुन अनुरोध गर्दछु । तर पुनर्जन्मको चर्चा गर्नु अझ गहिराइमा जानु हो र यस्तो कुराको सम्पर्कमा आउँनु र उम्कनु पनि कठिन हुन्छ । लिँग शरीरको सम्पर्कभन्दा पुनर्जन्मको सम्पर्क कठिन हो । पुनर्जन्मका सम्पर्कमा पुगेकाहरू आफुले कमाउने त कहाँ कहाँ अर्काले कमाएको खान पनि नजान्नेमा पुग्दछन् ।

           समाजमा पुनर्जन्म भन्ने शब्द चर्चामा आइरहेको शब्द हो । आधुनिक विज्ञान र चिकित्साशास्त्रले यो कुरालाई अस्वीकार गरेको छ र समाजमा भएका यस्ता चर्चालाई रूढिवादी भनेको छ ।

              विभिन्न धर्म संस्कारहरूमा पुनर्जन्मका कुराहरू अलिअलि चर्चा गरिएको छ । बौध्द धर्म र संस्कारहरूमा लामा गुरूहरूमा यस विषयमा अझ गहिरिएर चर्चा गरिन्छ । अन्य ठाउँहरूमा पनि कहिले कहीं चर्चा सुनिन्छ तर कसैले पनि वैज्ञानिक स्तरका वर्णन र सप्रमाणहरू देखाउन सकेका छैनन् ।

             वेदशास्त्रहरुमा यस बारेमा चर्चा गरिएको छ, अलि धेरैनै चर्चा गरिएको छ अझ भन्ने हो भने बुझ्नै नसकिने गरेर चर्चा गरिएको छ । मानिस मरेपछि पनि उसको लिँग शरीर जीवित रहन्छ र त्यस लिँग शरीरले पटकपटक जन्म लिन्छ भनिएको छ । मानिसले जीवित हुँदा नै ब्रह्मको ज्ञान पाएर लिँग शरीरको बारेमा थाहा पाएर लिँग शरीरको कसरी अन्त्य हुन्छ भनेर जानेका र भगवानहरूको प्रत्यक्ष दर्शन पाएकाहरूले आफ्नो मृत्युपछि ब्रह्ममा पुग्न सक्नेछन् र सदाशिवमा विलिन हुन सक्नेछन् र तिनीहरूले पुनः जन्मनु पर्दैन । यसो गर्न नसकेकाहरूले मरेपछि पटकपटक जन्मने छन् । मोक्ष हुन नसकेकाहरूको जीवनमा हरेक जन्मपछि मृत्यु आउछ र हरेक मृत्युपछि जन्म आउछ भनिएको छ वेदशास्त्रहरूमा ।

            मानिसले पुनर्जन्म लियो भने कस्तो जीवनमा प्रवेश गर्ला त भनेर चर्चा गरौँ । हुन त यी कुराहरूको प्रमाण दिलाउन सक्दिन तर पनि समाजमा चल्ने गरेका प्रश्न भएको भएर म आफ्नो तर्क दिन खोज्दैछु । माथि उल्लेख भएको त्यस कारक शरीर वा बीजले कसरी अर्को जन्म लियो भनेर देखाउन त सक्दिन । तर शास्त्रहरूमा उल्लेख भए अनुसार केही कुराहरू व्यक्त गर्न चाहन्छु ।

            हामी मानिसहरू आफुलाई मन परेको चिजहरू पटकपटक प्रयोग गर्न चाहन्छौँ । मन नपरेको चिजहरू भरसक प्रयोग गर्न चाहदैनौँ । मानिसहरूको बस्ने घर बिग्रियो र फेरी अर्को घर बनाउन पर्यो भने यसले आफुले अनुभव गरे जस्तै अथवा अझै राम्रो बनाउन चाहन्छन् । एउटा घरबाट निस्किएपछि त्यस्तै खालको सुविधा भएको घरको चाहना राख्दछन् । तर कोही मानव जीवनमा मानव सुख सुविधा अलि बुझ्न नपाएको जहाँ पायो त्यहीँ बस्ने सुत्ने गरेको छ भने अर्को ठाउँमा पनि जहाँ पायो त्यहीँ बस्ने सुत्ने गर्न सक्दछन् । मानिसले आफ्नो जीवनमा मानव सभ्यतालाई बुझेर पालन गरेको छैन र कुकुर बिरालाहरूसँग समान व्यवहार गरेका छन् भने त्यसैगरी त्यस बीज शरीरले कुकुर, बिरालोको कोखमा जन्म लिन पनि सक्दछन् । त्यसैगरी सभ्य मानिसहरू मानव सभ्यता र सुविधाहरूलाई आफ्नो जीवनमा उपयोग गर्न जानेको छ ती सुविधाहरूलाई जीवनको अभिन्न अङ्ग बनाईसकेको छ भरसक कुकुर र बिरालाेको खोरमा सुत्न निदाउन सक्दैन भने त्यस्ताको बीज शरीर पनि कुकुर बिरालोको खोखमा जन्म लिन नजालान् जस्तो लाग्दछ ।

⇐विषय सूचीमा फर्कन

This post is also available in: English