⇐विषय सूचीमा फर्कन

पाठ ३.७.१

आत्मा शरीर

आत्मा र आत्मा शरीरमा फरकः   

                                आत्मा शरीर = आत्मा + आवरण प्रकृती

आत्मा भनेको ब्रह्ममा पैदा भएको तरङ्गको भित्रको भाग हो । आत्मा शरीर आत्मा र तरङ्गले बनेको आवरणको सम्युक्त नाम हो । आत्मा शरीरमा अनुभवका आवरण थपिदै गएपछि लिँग शरीरहरू बन्दछन् । आत्मामा ब्रह्मको गुण हुन्छ तर आत्मा आफैले आफुलाई म भन्दैन । आत्मा शरीरले आफुलाई म भनेको हुन्छ । उदाहरणको लागि जस्तै पानीले आफुलाई आफैले नापेको हुँदैन । तर बोतलमा हालेपछि एक लिटरको बोतल वा दुइ लिटरको बोतल भनिन्छ ।

त्यसैले ब्रह्मका गुणहरु जस्तैः शान्त, आनन्द, स्वप्रकाश र चेतना त्यस आत्मामा हुन्छन् । आत्मा ब्रह्मबाट छुट्टिएको देखिए पनि केही न केही भाग ब्रह्मसँग जोडिरहेको हुन्छ, जस्तैः पोखरीको पानीमा पैदा भएको तरङ्गले पोखरीको पानीलाई बाहिरबाट हेर्दा फरक फरक देखिए पनि पोखरीको गहिराइमा ती पानीहरु जोडिएका हुन्छन् र पोखरीको पानीमा पैदा भएको सबै परिवर्तनहरुको प्रभाव पोखरीमा पैदा भएका सबै तरङ्गले फरक बनाएका पानीमा फैलिएको हुन्छ । त्यसैगरी आत्मा र ब्रह्म एक आपसमा जोडिएर रहेका हुन्छन् र दुबै बिचको सबै गुणहरुको लेनदेनको बाटो खुल्ला रहेको हुन्छ । त्यसरी दुबैको बिचमा अबिरल सम्बन्ध रहिरहेको हुन्छ । कुनै आवरणको भाँडा बनेपछि त्यस भाँडा भित्रको आकाश र भाँडा बाहिरको आकाश छुट्टिएर भिन्नै आकाश बने जस्तै आत्मा ब्रह्मबाट अलग भएर बनेको हो । भाँडा जताजता गयो त्यो भाँडा भित्रको आकाश पनि त्यतात्यता जान्छ । त्यसैगरी लिँग शरीर र आत्माको सम्बन्ध रहेको हुन्छ । लिँग शरीर जहाँजहाँ गयो आत्मा पनि त्यहीँत्यहीँ जान्छ । भाँडामा बाहिर फोहर मैला भएको भए बाहिरबाट हेर्दा भाँडा भित्रको चिज पनि फोहर मैला होला भन्ने भ्रम पर्दछ । भाँडा सफा सुग्घर भए भाँडा भित्रको चिज पनि सफा सुग्घर होला भन्ने भ्रम पर्दछ । तर त्यस्तो होईन रहेछ । आकाश सबै एउटै हो । आकाश सँधै निश्चल हुन्छ । त्यस भाँडा फुट्ने बित्तिकै त्यस भाँडा भित्रको आकाश ठुलो आकाशमा मिल्न जान्छ र सानो आकाशको कुनै निशान रहदैन । त्यसैगरी लिँग शरीरको आवरणको नष्ट हुन गएमा त्यस भित्र रहेको आत्मा पछि स्वतन्त्र भइ ब्रह्ममा मिल्न जान्छ ।

आत्मामा अनुभवहरू सँचय भएर बसेको हुन्छ । आत्माले आफैले कुनै कार्य गर्दैन र कार्यको भोग गर्दैन । सबै कार्य वा कार्यको फलको भोग गर्ने लिँग शरीरले हो । आत्मा आफु दर्शक भएर बसेको हुन्छ, साँक्षी भएर मात्र बसेको हुन्छ ।
आत्मा आफैले केही काम नगरे पनि आत्मा स्वप्रकाश र चेतना सहित भएकोले यस आत्माको गुणलाई उर्जा र चेतनाको स्रोतको रुपमा प्रयोग गरी लिँग शरीरले आफ्नो स्थुल शरीरसँग सम्पर्क, सम्बन्ध र संचालन गरी राखेको हुन्छ । त्यसरी लिँग शरीरले सबै चेतना र उर्जा आत्माबाट प्राप्त गर्ने गर्दछ ।

लिँग शरीरले सबै चेतना, उर्जा आत्माबाट प्राप्त गर्ने गर्दछ र स्थुल शरीरमा प्रवाह गरेर स्थुल शरीरको संचालन गरेको हुन्छ । उदाहरणको लागि जस्तै कि बिजुलीको तारमा करेन्ट बगिरहेका हुन्छ । बिजुली उ आफ्नो लागि भनेर केही गर्दैन, उ आफै केही भोग गर्दैन तर त्यस बिजुलीको तारमा जोडेर पँखा, रेडियो वा विभिन्न बिजुलीका यन्त्रहरु चल्ने र ती यन्त्रका सुविधाका भोग अरुले नै भोग्ने गर्दछन् । बिजुलीको करेन्टले त्यस  पँखा, रेडियो वा विभिन्न बिजुलीका साधनहरूको भोग र स्वाद लिदैन । तर बिजुलीको करेन्ट बग्न बन्द भएमा यन्त्र जति महत्वपूर्ण भएपनि चल्न छोड्दछ ।

आत्मा, लिँग शरीर र स्थुल शरीरको आपसिक सम्बन्धलाई एक बिजुलीबाट चल्ने यन्त्रको उदाहरण सँग

जोडेर केही बुझाउन प्रयास माथि गरियो । अझै यसै उदाहरणलाई नै लिएर दाजेर हेरौँ ।

कुनै बिजुलीबाट चल्ने यन्त्र बिग्रन गएमा त्यसका कारण के के होलान र मर्मतका उपायहरू के के होलान् भनेर हेरौँ । यदि त्यस यन्त्रमा बिजुलीको प्रवाह बन्द हुन गएमा  त्यहाँ बिजुलीको करेन्ट बन्द हुन जानुमा विभिन्न कारणहरु हुन सक्दछन् ।
क. बिजुलीको उत्पादन गर्ने ठाउँमा नै बिग्रन गई तारमा करेन्ट नआएको
ख. बिजुलीको तारमा गडबडी भएकोले करेन्ट नआएको
ग. बिजुलीको तार र करेन्टबाट चल्ने यन्त्र वा साधनमा गडबडी भएको

बिजुलीनै नआएर त्यस यन्त्र नचलेको भए त्यस यन्त्रको कुनै दोष भएन । अब कित यन्त्रसम्म आउने बिजुलीको तारमा खराबी होला या त यन्त्र भित्रका तारमा खराबी होला । यन्त्र भित्रको तारको मात्र जाँचबाट निकालिएको निष्कर्षले त्यस बिग्रेको साधनको मर्मत कार्य सफल नहुन सक्दछ कहिले काहीँ यदि यन्त्र बाहिरको तारमा खराबी रहेछ भने । त्यसैगरी यदि मानिसको शरीर तिनवटा शरीर मिलेर बनेको रहेछ भने मानिसको स्थुल शरीरमा आएको खराबीको कारण पनि त्यसैगरी तिनवटा शरीरको जाँचपछि गरिएको निष्कर्ष नै जायज हुने होला । मानव शरीरमा आत्मा उर्जाको केन्द्र रहेछ, लिँग शरीर प्रसारण यन्त्र रहेछ र स्थुल शरीर त्यस्तै साना साना तारहरूले प्रसारण भएको पाटपूर्जाहरू रहेछन् । मानव शरीरको उर्जाको खराबीको कारण आत्मा वा ब्रह्ममा उर्जाको स्रोत कम भएको भएर होला भनेर नसोचौँ । वेदशास्त्रहरूमा उल्लेख भएको जस्तै गरेर ब्रह्ममा हजार सुर्यको जस्तो तेज र प्रकाश थियो । त्यो प्रकाश चारै तिर माथि आकाश तिर, तल तिर, अगाडि पछाडि, दायाँ बायाँ थियो । त्यस तेजमा हेर्दा आँखा पोल्दैनथ्यो र त्यहाँ अति शान्त र आनन्द थियो । यो अनुभव हामी लेखकहरू दुबैले गरेका छौँ । हुन त आत्मामा वा ब्रह्ममा उर्जाको स्रोत कहाँबाट आएको हो भनेर मैले पनि पत्तालगाउन सकिन र त्यो कुराको खोजि गर्न पनि छोडिसकेँ । हामीले मानव जातीको क्षमता भित्रको कुरा गर्नु उत्तम होला । अब मानव शरीरमा उर्जाको प्रसारणमा खराबी आउनुमा अब कित लिँग शरीरको प्रसारणमा खराबी आयो कित स्थुल शरीरको पाट पुर्जामा खराबी आयो होला । स्थुल शरीर र लिँग शरीरको सम्युक्त जाँचबाट लिकालिएको निष्कर्ष र उपाय मानव शरीरको रक्षाको लागि उपयुक्त होला ।

स्थुल शरीरमा लिँग शरीरले फैलाएको संचारको जाल लिँग शरीरले आफ्नो अनुभवका आधारमा बनाएको हुन्छ । त्यसैले मानिसको यन्त्र नचल्नुको कारण लिँग शरीरमा गडबडी अथवा स्थुल शरीरको भित्रका सन्चारका तारहरुमा गडबडी आएको हुन सक्दछ । त्यसैले मानिसहरुमा हुने गरेका विभिन्न कठिनाई, कष्ट, दुखाई, ज्वरो, रोगका कारणहरू कतै स्थुल शरीरको मात्र नभएर लिँग शरीरको कारणहरूले पनि हुन्छन् कि ? त्यसैले गर्दा हो कि  कहिले कहिले बिरामीको रोगको कारण पत्ता नलाग्नु अथवा कहिले कहिले कारण पत्ता नलागेका आशा मरिसकेका बिरामीहरू फेरि आफै सन्चो हुन थालेको अनुभवहरू डाक्टरहरू र बिरामीहरूसँग  छन् । डाक्टर कहाँबाट आशा मरेर लामा झाँक्री कहाँ बिरामी लगेको र ठिक भयो भनेको उदाहरणहरु नेपालमा प्रशस्त छन् ।

व्यवहारमा डाक्टर, डाक्टरका महँगा क्लिनिकका ढोकाबाट, हस्पिटलका ढोकावाट असहाय भएर फर्केका बिरामीहरु केही दिनपछि आफै ठिक भएका वा अन्य कुनै अवैज्ञानिक उपायहरु अपनाएर ठिक भएकाहरु हुन्छन् । केही दिनपछि ती बिरामीहरू केही पनि नभएको जस्तो भएर तिनै डाक्टर र तिनका क्लिनिकका अगाडि हिड्दा पनि ती डाक्टरले देखेका भए पनि नदेखे जस्तो गर्नु परेका घटनाहरु थुप्रै छन् । हुन त डाक्टरी पेशा अति मान्य र विना फुर्सदको हुने भएकोले तिनीहरुले आफ्ना सबै बिरामीका अनुहार सम्झन सक्ने सम्भावना कम हुन्छ । त्यसैले उनीहरुलाई हस्पिटलबाट असहाय भएर फर्केकाहरुको पछि के भयो भनेर थाहा नहुन पनि सक्छ । त्यो कहिले कहीँ स्वभाविकै हुन सक्दछ । तर म आफै डाक्टर भएर यस्तै असाधारण चिजहरुको खोजी र अध्ययन गरिरहेको भएर मसँग यस्ता घटनाहरुका थुप्रै उदाहरणहरु सँकलित हुन पुगेका छन् । चिकित्साशास्त्रले हार मान्न बाध्य भएका रोगहरु, कतिपय लक्षणहरुका अर्कै कारण र उपायहरु रहेछन् भनेर केही उदाहरणहरु पेश गर्दैछु । आज आएर म मा ती कतिपय घटनाका सम्भावित कारणहरुको रहस्य खुलेको छ । त्यस्ता कतिपय उदाहरणहरु पछिका पाठहरुमा बिरामीहरूसँगको प्रत्यक्ष अनुभवहरू भिडियोमा (सचित्रमा) उल्लेख गरेको छु ।

⇐विषय सूचीमा फर्कन

This post is also available in: English